Aracın çalışmasını sağlayan elektrik enerjisinin önemli kaynaklarından biri aküdür. Marş motorunun devreye girmesi, farların yanması, merkezi kilit mekanizmasının çalışması ve çeşitli elektrikli donanımların enerji ihtiyacının karşılanması akünün görevleri arasında yer alır. Dışarıdan bakıldığında sade görünen bu parça, kendi içerisinde kimyasal tepkimelerin gerçekleştiği hücrelerden oluşur.
Akünün İç Yapısında Neler Bulunur
Kurşun-asit akülerde pozitif ve negatif plakalar, elektrolit, ayırıcılar, hücreler ve kutup başları bulunur. Plakalar arasındaki kimyasal etkileşim elektrik enerjisinin ortaya çıkmasına yardımcı olur. Dış gövde ise hücreleri ve bağlantı parçalarını korur.
Akünün yapısını merak edenler açısından Akünün içinde ne var konusu, plakalar ile elektrolitin görevini anlamayı da kolaylaştırır. Akü teknolojisine göre iç tasarım değişebilir. AGM ve EFB gibi türlerde kullanılan malzemeler ve elektrolitin tutulma biçimi klasik akülerden ayrılabilir.
Akü Boşaldığında Araçta Görülen Belirtiler
Enerjisi azalan bir akü, ilk olarak marş sırasında kendini belli edebilir. Motorun normalden daha yavaş dönmesi, kontak çevrildiğinde tık sesi duyulması veya gösterge aydınlatmasının zayıflaması sık rastlanan belirtilerdir. Farların yeterli parlaklık vermemesi de akü kapasitesindeki düşüşle bağlantılı olabilir.
Aracın uzun süre beklemesi, açık kalan aydınlatmalar ve bazı elektrikli donanımların enerji tüketmeye devam etmesi akünün boşalmasına yol açabilir. Akü bitince ne olur konusu incelenirken boşalmanın altında yatan sebebin de araştırılması gerekir. Kısa aralıklarla tekrarlanan boşalmalar alternatör, bağlantı noktaları veya kaçak akım kaynaklı olabilir.
Akünün Çalışma Süresini Neler Belirler
Bir akünün ne kadar süre kullanılabileceği tek bir rakamla açıklanamaz. Antalya gibi sıcak iklimin görüldüğü bölgelerde hava sıcaklığı da akünün çalışma koşullarını etkileyebilir. Aracın sık çalıştırılması, kısa mesafelerde kullanılması, elektrik tüketimi ve şarj seviyesi de kapasite kaybında rol oynar.
Akünün kutup başlarının temiz tutulması, bağlantıların sağlam olması ve alternatör şarj değerinin belirli aralıklarla ölçülmesi yararlı kontroller arasında bulunur. Akü ömrü ne kadar konusu ele alınırken aracın kullanım şartları, akünün teknolojisi ve marş sıklığı birlikte düşünülmelidir.
Akü Kontrolünde Bakılabilecek Noktalar
Kutup başlarında oksitlenme olup olmadığı
Akü gövdesinde şişme veya çatlak bulunup bulunmadığı
Marş sırasında oluşan güç kaybı
Alternatörün şarj seviyesi
Elektrik tüketiminde olağan dışı artış
Kısa Özet
Akü; plakalar, elektrolit, hücreler ve bağlantı parçalarından oluşur. Boşalma halinde marşta zorlanma ve aydınlatmada zayıflama görülebilir. Çalışma süresi ise sıcaklık, araç kullanımı, şarj durumu ve akünün teknolojisine göre değişiklik gösterir.
Sık Sorulanlar
Akünün içindeki temel parçalar nelerdir
Plakalar, elektrolit, ayırıcılar, hücreler ve kutup başları temel parçalar arasında yer alır.
Akünün tamamen boşaldığı nasıl anlaşılır
Marş motorunun yavaş dönmesi, tık sesi duyulması ve aydınlatmanın zayıflaması yaygın belirtilerdir.
Akünün ömrü neden araçtan araca değişir
Hava sıcaklığı, araç kullanım sıklığı, kısa mesafe sürüşleri, elektrik tüketimi ve şarj seviyesi akünün çalışma süresini etkileyebilir.