Türkiye’de sosyal medya kullanan çocuklar için yeni bir dönem başladı: 1 Kasım 2026‘da yürürlüğe giren yönetmelikle 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulması yasaklandı, 15-18 yaş grubu için de ayrıştırılmış ve kısıtlı bir kullanım modeli getirildi. Yaş doğrulaması artık yalnızca e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
📌 Kısa özet
- 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hesabı açılamıyor.
- 15-18 yaş arası kullanıcılar için ayrıştırılmış, kısıtlı bir hizmet modeli geçerli.
- Yeni hesaplarda doğrulama şart; yaş doğrulama sadece turkiye.gov.tr / e-Devlet uygulaması üzerinden yapılıyor.
- Mevcut hesapların doğrulamayı tamamlaması için verilen süre 31 Mart 2027.
Yönetmelik Tam Olarak Ne Getiriyor?
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlemenin amacının çocukları dijital ortamda daha güvenli hale getirmek olduğunu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi açıklamasında belirtti. Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcı olarak tanımlanan platformları; yaş sınırına, doğrulamaya ve çocuklara özel koruma önlemlerine uymakla yükümlü kılıyor. Bu kapsamdaki büyük platformlardan biri olan TikTok da son dönemde gençlerin güvenliğiyle ilgili başka bir süreçle, Alabama eyaletiyle anlaştığı 100 milyon dolarlık davayla da gündeme gelmişti.
Yaş Sınırları Kimleri Nasıl Etkiliyor?
Düzenlemenin özünde iki temel kural var: 15 yaşını doldurmamış çocuklara hiçbir şekilde sosyal medya hesabı açma imkânı sunulamıyor. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından gün almamış kullanıcılar ise hesap açabiliyor, ancak bu hesaplar standart yetişkin deneyiminden farklı, “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” kapsamında sunuluyor.
| Yaş grubu | Hesap açabilir mi? | Hizmet türü |
|---|---|---|
| 0-14 yaş | Hayır | Sosyal medya hizmeti sunulamıyor |
| 15-17 yaş | Evet | Ayrıştırılmış, kısıtlı hizmet |
| 18 yaş ve üzeri | Evet | Standart hizmet |
e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Nasıl Yapılıyor?
Yeni hesap açarken kullanıcı, platform tarafından e-Devlet‘e yönlendiriliyor. Burada kimlik bilgileri değil, yalnızca kullanıcının yaş aralığını gösteren bir dijital kod/belirteç platforma iletiliyor. Bakan Göktaş, sürecin kişisel verilerin korunması ilkesiyle tasarlandığını, platformların ad-soyad ya da TC kimlik numarası gibi bilgilere erişemeyeceğini vurguladı. Doğrulama sadece turkiye.gov.tr adresi ve resmi e-Devlet uygulaması üzerinden yapılabiliyor; bunun dışında bir siteden veya uygulamadan yapılan “yaş doğrulama” iddiası resmi değil. Bu arada, hesap güvenliği ve mahremiyet konusunda WhatsApp’ta telefon numarası paylaşmadan kullanıcı adıyla sohbet etme gibi adımlar da çocuk hesaplarının mahremiyetini korumak isteyen aileler için faydalı olabilir.
Mevcut Hesaplar İçin Süreç Nasıl İşleyecek?
Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde zaten var olan hesaplar için anında kapanma söz konusu değil. Platformlara ve kullanıcılara, mevcut hesapların doğrulamasını tamamlaması için 31 Mart 2027‘ye kadar süre tanındı. Bu tarihe kadar doğrulamasını yapmayan hesapların, geçiş sürecinin ardından kısıtlanma veya yeniden doğrulama talebiyle karşılaşma riski bulunuyor. Ayrıca bir hesabın, doğrulanmış yaş grubuna aykırı biçimde (örneğin 15 yaş altı bir çocuk tarafından) kullanıldığına dair makul şüphe oluşması halinde platformun hesabı geçici olarak askıya alıp yeniden doğrulama istemesi gerekiyor.
15-18 Yaş Grubuna Gelen Kısıtlamalar Neler?
Ayrıştırılmış hizmet modelinde 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için öne çıkan kısıtlamalar, Instagram ve TikTok gibi platformların standart yetişkin deneyiminden belirgin şekilde ayrılıyor ve şöyle sıralanabilir:
- Sadece takip edilen hesaplardan mesaj alabilme, takip edilmeyen kişilerden gelen mesajların engellenmesi.
- Okundu bilgisinin (mavi tik benzeri göstergelerin) kapalı gelmesi.
- Canlı yayın açma ve ekran kaydı gibi özelliklere erişimin kısıtlanması.
- Kişiselleştirilmiş reklam gösterimi ve otomatik hesap/kişi önerilerinin devre dışı bırakılması.
- Sonsuz kaydırma (infinite scroll) gibi kullanımı uzatmaya yönelik tasarım özelliklerinin sınırlandırılması.
Ebeveynler İçin Kontrol Araçları
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına ebeveynlerin çocuk hesapları üzerinde etkili kontrol kurabileceği araçlar sunma zorunluluğu da getiriyor. Bu araçlar arasında hesap ve özellik ayarlarının yönetimi, uygulama içi satın alma ile ücretli üyeliklerin ebeveyn onayına bağlanması, harcama limitleri belirleme, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılması ve konum paylaşımının kontrol edilmesi yer alıyor.
Tavsiyeler
Çocuğu olan ailelerin bu geçiş döneminde dikkat edebileceği birkaç pratik nokta var:
- Hesap doğrulamasını çocuğunuzla birlikte, resmi turkiye.gov.tr adresi veya e-Devlet uygulaması üzerinden yapın; başka bir site ya da üçüncü taraf uygulama üzerinden “doğrulama” isteyen hiçbir bağlantıya kimlik bilgisi girmeyin.
- Platformların sunduğu ebeveyn kontrol panelini aktif hale getirip harcama, konum ve kullanım süresi ayarlarını birlikte gözden geçirin. Bu kontrolü yalnızca telefonla sınırlı tutmayın; Instagram’ın televizyonda da kullanılabildiği gibi platformların yayıldığı diğer cihazları da kontrol edin.
- 15-18 yaş grubundaki hesaplarda gizlilik ve mesajlaşma ayarlarının varsayılan olarak kısıtlı geldiğini, bu ayarları gevşetmeden önce riskleri çocuğunuzla konuşmanın faydalı olacağını unutmayın.
- 31 Mart 2027 son tarihini beklemeden doğrulamayı erken tamamlamak, geçiş döneminde olası erişim kesintilerinin önüne geçer.
Sık Sorulan Sorular
15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman başladı?
Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlanarak 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren platformlar, 15 yaşını doldurmamış kullanıcılara yeni sosyal medya hesabı açtıramıyor.
E-Devlet’te yaş doğrulama nasıl yapılır?
Platform, hesap açma sırasında kullanıcıyı turkiye.gov.tr veya resmi e-Devlet uygulamasına yönlendirir. Kullanıcı burada kimliğini doğruladıktan sonra platforma sadece yaş aralığını gösteren bir kod iletilir; ad, soyad veya TC kimlik numarası gibi bilgiler paylaşılmaz.
Mevcut hesabımı doğrulamazsam ne olur?
Mevcut hesaplar için doğrulamayı tamamlama süresi 31 Mart 2027’dir. Bu tarihe kadar doğrulamasını yapmayan veya yaş grubuna aykırı kullanıldığına dair şüphe oluşan hesaplar, platform tarafından geçici olarak askıya alınıp yeniden doğrulama istenebilir.
15-18 yaş grubu sosyal medyada hangi kısıtlamalarla karşılaşıyor?
Bu yaş grubundaki hesaplarda canlı yayın, ekran kaydı, kişiselleştirilmiş reklam ve sonsuz kaydırma gibi özellikler kısıtlanıyor; mesajlaşma sadece takip edilen hesaplarla sınırlı tutuluyor ve okundu bilgisi varsayılan olarak kapalı geliyor.